Ένα σχόλιο του Αντώνη Μποσκοϊτη για την «Ιερή Πόρνη»

πρόσεχε-την-ιερή-πόρνη-του-γιάννη-σολδάτου

Τρεις πόρνες αφηγούνται τα κατορθώματα, τους πόθους και τα όνειρά τους. Οι δύο είναι σχετικά άπειρες και πρωτόβγαλτες στο κλαρί, η μία ωριμότερη και άρα πιο περπατημένη. Είναι τελικά πόρνες ή ηθοποιοί, οι οποίες κλήθηκαν να ερμηνεύσουν το ρόλο αυτό εν είδει μονολόγων; Το μαθαίνουμε στο τέλος όταν ο σκηνοθέτης, που ήταν πελάτης της πρώτης και δημοσιογραφικός ανακριτής της δεύτερης, δίνει εντολή για μία ακόμη πρόβα, αλλά όχι μπροστά στα μάτια των θεατών τούτη τη φορά.
Την Ιερή Πόρνη που έγραψε και σκηνοθέτησε ο Γιάννης Σολδάτος παρακολούθησα χθες βράδυ στο θέατρο Αγγέλων Βήμα, έναν από τους ωραιότερους χώρους του κέντρου της Αθήνας. Δυστυχώς ήταν η προτελευταία παράσταση της σαιζόν, οπότε όσοι θελήσετε να τη δείτε, απόψε είναι η τελευταία ευκαιρία!
Ο τίτλος του έργου δεν είναι διόλου τυχαίος, παρμένος σίγουρα από την ταινία Πρόσεχε την Ιερή Πόρνη του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ. Η σκηνοθεσία, άλλωστε, του Σολδάτου είναι λιτή και παραπέμπει σε ταινία δωματίου με το ντεκόρ να αποτελείται βασικά από το κρεβάτι του πληρωμένου έρωτα. Ο έντονος κόκκινος φωτισμός είναι ακόμη μία ευθεία παραπομπή, όχι τόσο στους οίκους ανοχής, όσο στα Πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ, δηλαδή σε ακόμη ένα φασμπιντερικό υπαρξιακό δράμα.
Κι όμως ο Σολδάτος κρατάει το δράμα για τα τελευταία λεπτά της παράστασης. Διότι σχεδόν καθ' όλη τη διάρκεια της κυριαρχεί το χιούμορ, ένα χιούμορ βιτριολικό για την Πόρνη Ελλάδα που αργά ή γρήγορα θα την πηδάνε Γερμανοί και Αμερικανοί, όπως εξομολογείται χαρακτηριστικά η έμπειρη πόρνη στον δημοσιογράφο-βιογράφο της. Η συγκεκριμένη πόρνη θα μπορούσε να είναι η πιο κωμική εκδοχή της Γυναίκας της Πάτρας του Γιώργου Χρονά.
Μέσα από καλοστημένες και τολμηρές ερωτικές σκηνές, που χρωστάνε πολλά στη φιλμογραφία του Νίκου Κούνδουρου ή, σωστότερα, στη μεγάλη φιλία του Σολδάτου με τον Κούνδουρο, ο συγγραφέας κάνει τελικά ένα πικρό σχόλιο για τη φασιστική επιβολή εξουσίας του εκάστοτε σκηνοθέτη στους ηθοποιούς του, θίγοντας ταυτόχρονα το αναξιοπρεπές του επαγγέλματος του ηθοποιού.
Στο ύψος των περιστάσεων στάθηκαν και οι τέσσερις ισότιμοι πρωταγωνιστές της παράστασης: η Έφη Βενιανάκη, η Βίκυ Κάββουρα, η Κατερίνα Τσιρτσώνη και ο Μάνος Τσούτης. [...]
Εξαιρετική ήταν η Βενιανάκη στην πρώτη, μετά από 25 ολόκληρα χρόνια, επανεμφάνισή της στο θέατρο....

ΙΕΡΗ ΠΟΡΝΗ στο θέατρο Αγγέλων Βήμα

Επιτέλους, η παράστασή μας κάνει πρεμιέρα. Κάθε Δευτέρα και Τρίτη του Μαϊου θα παίζουμε την Ιερή Πόρνη, σε κείμενο και σκηνοθεσία του Γιάννη Σολδάτου, στο Αγγέλων Βήμα. Προσωπικά, μετά από είκοσι πέντε χρόνια που έχω να εμφανιστώ σε θεατρική σκηνή, αισθάνομαι δέος και λαχτάρα που θα ερμηνεύσω το ρόλο της πρώην πόρνης που αποδεικνύεται ηθοποιός. Όσοι αγαπάτε το καλό θέατρο, σπεύσατε, για να ταξιδέψετε μαζί μας στην παράσταση που χτίσαμε με πολλή αγάπη.

Σαν παραμύθι...

Μια φορά κι έναν καιρό γεννήθηκε, τη χρονιά της Τίγρης, σε μια μακρινή ήπειρο, ένα κοριτσάκι που το έλεγαν Νυμφώ. Το κοριτσάκι μεγαλώνοντας πέρασε ωκεανούς και θάλασσες και βρέθηκε σε μια χώρα με πανάρχαιο πολιτισμό και φυσικές καλλονές.
Τα χρόνια περνούσαν και η έφηβη, ανήσυχη Νυμφώ αναζητούσε, μέσα από ανθρώπους, βιβλία, ταινίες, μουσική, χορό, θέατρο, έρωτες, ποτά, τσιγάρα, γραπτά, να λύσει το μυστήριο της ζωής, με τον αόρατο άγγελό της να τη σώζει κάθε φορά που έφτανε στο χείλος του γκρεμού.
Σιγά σιγά το κουβάρι της ζωής της άρχισε να ξεμπερδεύεται και κρατώντας σφιχτά την άκρη του νήματος ακροπατούσε στο μονοπάτι της ζωής της, σπουδάζοντας θέατρο. Υπήρχαν βέβαια περίοδοι που έχανε το δρόμο, αλλά γρήγορα έλυνε τον κόμπο και συνέχιζε την πορεία της.
Εκείνη την περίοδο της ζωής της, η Νυμφώ γνώρισε το Δάσκαλο. Εκείνος την πήρε από το χέρι και την έβαλε στην καρδιά του και αυτή του χάρισε δύο υπέροχα παιδιά.
Στη σπηλιά του Δάσκαλου, που ήταν μοναχοπαίδι, ζούσαν και η γιαγιά και ο παππούς. Έτσι η μεγάλη οικογένεια συμβίωνε πότε αρμονικά, πότε ταραγμένα, αλλά πάντα με αγάπη και αλληλεγγύη.
Κάποτε στη σπηλιά ήρθαν και η άλλη γιαγιά και παππούς, γιατί η γιαγιά ήταν πολύ άρρωστη και ήθελε να βρίσκεται δίπλα στην κόρη της, τη Νυμφώ, μέχρι το τέλος της ζωής της.
Δύσκολη περίοδος για τις λεπτές νεανικές πλάτες της κόρης, που έπρεπε να φροντίζει τόσους πολλούς ανθρώπους, αλλά το γνώριζε, της το 'χε ψιθυρίσει ο άγγελός της ένα βράδυ: «Η ζωή σου θα ΄ναι αφιερωμένη στις ζωές των άλλων». Η μαμά της Νυμφώς πέθανε σε λίγους μήνες και ο ένας ο παππούς, ο πατέρας της, επέστρεψε στο χωριό στη δική του σπηλιά.
Τα χρόνια περνούσαν και η Νυμφώ με το κόκκινο κουβάρι αγκαλιά ξετύλιγε τη ζωή της, προσπαθώντας να μην κάνει εκπτώσεις στα όνειρα, στις αρχές και στα πιστεύω της। Ασχολιόταν με τα βιβλία που τόσο αγαπούσε και τα παιδιά της, που είχαν ρουφήξει την αγάπη της, τις συμβουλές και την αυστηρότητά της, είχαν ανθίσει।
Τότε πέθανε και η άλλη γιαγιά. Η Νυμφώ έκλεισε τα μάτια και σ' αυτήν και ακολούθησε μια ακόμη κηδεία. Η απώλεια μετά από δεκαοκτώ χρόνια συμβίωσης ήταν οδυνηρή, αλλά η Νυμφώ τότε αφιερώθηκε να ολοκληρώσει το δικό της βιβλίο που είχε παραμελήσει. Το βιβλίο πήρε το δρόμο του και το καλοκαίρι ο πατέρας της Νυμφώς μπήκε στην εντατική με σοβαρά προβλήματα υγείας. Όταν συνήλθε, η μοναχική του διαβίωση αποκλείστηκε, έτσι ανέλαβαν τη φροντίδα του η Νυμφώ με την αδελφή της.
Τα Χριστούγεννα αρρώστησε και ο άλλος παππούς. Με βράχο έμοιαζε αυτός. Είχε χτίσει την οικογενειακή σπηλιά σχεδόν με τα χέρια του. Η δημιουργικότητά του και η προσφορά του δεν στέρευαν ποτέ. Και ξαφνικά αυτός ο βράχος κατέρρευσε. Μετά από σαράντα ημέρες στο νοσοκομείο «έφυγε» στον ύπνο του πριν τρεις ημέρες. Η πατρική του γη τον υποδέχτηκε στα σπλάχνα της, την εποχή που η φύση βρίσκεται στις δόξες της.
Η Νυμφώ αποχαιρέτησε και το τρίτο μέλος των τεσσάρων γονιών της, εξουθενωμένη και θλιμμένη.
Τώρα σκέφτεται πόση δουλειά, σωματική και ψυχική, χρειάζεται να κρατήσεις μια οικογένεια ενωμένη και αγαπημένη, σε μια εποχή που στερείται ιδεολογίας.
Η Νυμφώ χαμογέλασε, ξετύλιξε λίγο απ' το κουβάρι της και άρχισε να κάνει πρόβα στο ρόλο που θα ερμηνεύσει σε μια θεατρική παράσταση σύντομα.
Η συνέχεια επί σκηνής στο θέατρο «Αγγέλων Βήμα».
Θα σας ενημερώσω προσεχώς...

Παράξενος ο φετινός χειμώνας

Πέρασαν κιόλας οι τρεις χειμερινοί μήνες, και συνειδητοποιώ πόσο γρήγορα κυλά ο χρόνος όσο μεγαλώνω.Για μένα προσωπικά ήταν διάστημα ενδοσκόπησης, περίσκεψης, ανησυχίας, επαναπροσδιορισμού σχέσεων.
Διανύουμε ως χώρα δύσκολη περίοδο. Καθημερινά ακούμε για το μνημόνιο, την τρόικα, τη μείωση των μισθών, τα χρέη, τα δάνεια.
Η Ελλάδα σε δημοπρασία.
Πλάι μας, άστεγοι, φτωχοί, μετανάστες , κυνηγημένοι, που προσπαθούν να ακουστεί η διαμαρτυρία και τα αιτήματά τους, σε μια καθημερινότητα που δεν διαθέτει μέσα μεταφοράς, θέσεις εργασίας και ελπίδα.
Παράλληλα όμως παρευρίσκομαι σε κατάμεστες αίθουσες θεάτρων, κινηματογράφων και βιβλιοπωλείων.Για μια ακόμη φορά διαπιστώνω ότι οι εκδηλώσεις που αφορούν στην τέχνη γίνονται βήμα αντίστασης απέναντι στο ευτελές και στην απαισιοδοξία. Έχουμε ανάγκη το παραμύθι και το όνειρο για να εξελισσόμαστε ως άνθρωποι, για να ερχόμαστε πιο κοντά με το μέσα μας και να ξεκαθαρίζουμε την ήρα από το στάρι.
Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, σκέφτομαι, καθώς διαπιστώνω ότι η παμπάλαια αμυγδαλιά στον κήπο έχει ήδη γεμίσει μπουμπούκια.

Αποχαιρετώντας έναν ακόμη γενέθλιο μήνα

Ο Νοέμβριος είναι ο ενδέκατος μήνας του χρόνου κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο και ο τελευταίος του φθινοπώρου. Πήρε το όνομά του από τη λατινική λέξη novem που σημαίνει εννέα, γιατί ήταν ο ένατος μήνας του αρχαίου ρωμαϊκού δεκάμηνου ημερολογίου.
Ο Νοέμβριος είναι ο μήνας των βροχών, της σποράς, της συλλογής των ελιών, της μικρής μέρας και της μεγάλης νύχτας, του ξελακκώματος των αμπελιών, της δοκιμής του νέου κρασιού, της μεταφοράς των κυψελών στις χειμερινές τους θέσεις, ο μήνας που η Δήμητρα αποχαιρετά την κόρη της Περσεφόνη και η γη πέφτει σε χειμερία νάρκη μέχρι την εαρινή της αναγέννηση.
Η 11η Νοεμβρίου είχε ιδιαίτερη σημασία για τους γεωργούς. Ήταν η ημέρα που έκαναν μελλοντικές μετεωρολογικές προγνώσεις, αναλόγως τον καιρό που επικρατούσε τη συγκεκριμένη ημέρα.
11 Νοεμβρίου γεννήθηκα κι εγώ. Ήταν μια μέρα λίγο βροχερή, λίγο ηλιόλουστη. Είχε ανατείλει η πανσέληνος εκείνη την ανοιξιάτικη νύχτα, στο άλλο ημισφαίριο της γης όπου γεννήθηκα, και από τότε η ζωή μου πότε νεφελώδης, πότε ηλιόλουστη, πότε σκοτεινή και πότε φεγγαρόλουστη.

Ταξίδι στην ψυχή του ποιητή

Ένα εξάχρονο αγόρι ζει, σε απόμερη ορεινή περιοχή της Ανατολίας, με τους γονείς του.
Παρατηρεί, με διεσταλμένες κόρες, αμίλητο, όλα όσα συμβαίνουν γύρω του.
Στο σχολείο, θεατής των μαθημάτων, δυσκολεύεται να εκφραστεί όπως οι υπόλοιποι συμμαθητές του. Στο σπίτι, παρατηρητής των δρώμενων, μιλά ψιθυριστά. Στη φύση μοιάζει να βρίσκεται στο φυσικό του περιβάλλον. Στη μαγική παρθένα γη. Ακολουθεί τον μελισσοκόμο πατέρα του στη διαδικασία συλλογής μελιού.
Οι φυσικοί ήχοι συνθέτουν τη μουσική του· οι σκιές των δένδρων, οι κυματισμοί του νερού και της χλόης δημιουργούν τους πίνακές του· το όνειρο και η φαντασία του πλέκουν το παραμύθι του. Το αγόρι είναι «προσβλημένο» από την αρρώστια της ποιητικής σκέψης.
Ο Τούρκος σκηνοθέτης Σεμίχ Καπλάνογλου σκηνοθέτησε μια ταινία λυρικής πνοής, και μέσα από τα μάτια του μικρού Γιουσούφ μάς βυθίζει με το έργο του σε ένα ολόγλυκο όνειρο, που στάζει μέλι.
Μέλι αποκαλεί και την ταινία του ο σκηνοθέτης και μας αποδεικνύει ότι ένα έργο τέχνης μπορεί να είναι η κυψέλη της ψυχής του δημιουργού.

Κάτω απ' τη μαγεία της αυγουστιάτικης πανσέληνου

Φέτος το καλοκαίρι, λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων και διακοπών, ταξίδεψα σε τόπους καταγωγής και άγνωστες γωνιές της Ελλάδας.
Στην πρασινογάλαζη Λευκάδα. Από το κατάφυτο χωριό που μέναμε, κρυμμένο στις ελιές και τα κυπαρίσσια μέχρι τα κρυστάλλινα νερά του Ιονίου Πελάγους.
Διασχίσαμε το δυτικό κομμάτι της Πελοπονήσσου, ανάμεσα από φιλόξενα χωριά, δαντελωμένα από τις ακτές της και το καμένο δάσος του Καϊάφα, φτάσαμε στα κάστρα της Μεθώνης και της Κορώνης, πέτρινοι φρουροί του πολιτισμού μας· ανεβήκαμε τον μυθικό Ταϋγετο για να καταλήξουμε στη βυζαντινή νεκρή πολιτεία του Μυστρά.
Πλεύσαμε προς την Κρήτη. Η ωραία μεγαλόνησος, με τις αντιφάσεις της, συνδυάζει τον πανάρχαιο πολιτισμό με τον σύγχρονο τουρισμό. Τα Μάλια, τουριστικό θέρετρο, στηρίζουν πολιτιστικές εκδηλώσεις στο Κράσι, τόπο παραθερισμού του «παππού» Ν. Καζαντζάκη, φέτος αφιερωμένο σε κομμάτι έργου του σπουδαίου σκηνοθέτη Θ. Αγγελόπουλου.
Καταλήξαμε στη Λέσβο. Από την αρχοντική Μυτιλήνη διασχίσαμε το νησί, μισό πράσινο, μισό βραχώδες. Οι αντιφάσεις αυτής της χώρας χαρακτηριστικές ακόμη και στη γεωλογία της.
Φτάσαμε στη Σκάλα Ερεσού. Αυτό το καλοκαίρι ο πολιτισμός ταξίδευε και στο Βόρειο Αιγαίο.
Ο φιλόξενος τόπος με τις ταβερνούλες και τα οικογενειακά δωμάτια προς ενοικίαση, τα γκριζομπλέ πεντακάθαρα νερά και τον απόηχο της λυρικής ποίησης της Σαπφώς, μας υποδέχτηκε για την παρουσίαση έξι θεατρικών έργων με θέμα το νησί, στην αυλή ενός πέτρινου παλιού σχολείου, με προσηλωμένο κοινό σαν σε εκκλησία στο κατάμεστο προαύλιο, το ασέληνο βράδυ του Αυγούστου.
Το τέλος του ταξιδιού μάς βρήκε στη νότια Εύβοια, στο χωριό Στύρα. Ο άλλος τόπος καταγωγής μου εκτός από την Κρήτη. Ό,τι και αν γράψω για το λίκνο της νεανικής μου ξενοιασιάς, θα σκιαστεί από τη στάχτη της φωτιάς που πυροδότησε κάποιο δολοφονικό χέρι με το φύσημα του πρώτου μελτεμιού.
Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με εκπλήσσει.
Ας προφυλάξουμε αυτό το υπέροχο κομμάτι γης που μας έτυχε να ζούμε.
Η ομορφιά της είναι ακόμη απερίγραπτη – παρόλες τις προσπάθειες άλωσής της.
Κρατώ σαν καλοκαιρινή ανάμνηση τη φράση του γέροντα νησιώτη, που κτύπησε τη μαγκούρα του στο πλακόστρωτο μετά το θεατρικό αναλόγιο, και βροντοφώναξε:
«Αυτό που είδα απόψε ήταν μαγεία».

ΥΓ. Η ωραία κυρία Αγγέλα Σωτηρίου, ψυχή των εκδόσεων Ψυχογιός, γέννησε σήμερα το μεσημέρι, 24 Αυγούστου, το γιο-άγγελό της. Κάθε καλό να τους συντροφεύει.